WARARKA DENMARK: Amniga, weerarrada internetka iyo siyaasadda oo toddobaadyadii u dambeeyay hadal hayn abuuray

Radio Hormuud | Warbixin gaar ah | 25 Oktoobar 2026

Copenhagen, Denmark – Dalka Denmark waxaa maalmihii ugu dambeeyay ka dhacay dhacdooyin muhiim ah oo la xiriira amniga qaranka, basaasnimo la tuhunsan yahay, weerarro dhanka internetka ah, siyaasadda dhalashada iyo xaaladda gaadiidka. Dowladda ayaa sidoo kale ku dhawaaqday qorshe ay ku xoojinayso awoodda difaaca dalka, halka maamulka garoonka diyaaradaha Copenhagen uu rakaabka uga digay safaf dhaadheer oo ka dhashay tallaabooyin amni oo dheeraad ah.

Radio Hormuud ayaa halkan idiinku soo koobaya wararka muhiimka ah ee Denmark muddadii u dhexeysay 15-kii iyo 25-kii Oktoobar 2026.

1. Denmark oo iibsanaysa gantaallo riddadoodu dheer tahay

22 Oktoobar 2026

Denmark ayaa ku dhawaaqday inay iibsanayso gantaallo riddadoodu dheer tahay, kuwaas oo loogu talagalay xoojinta awoodda difaaca dalka iyo ka hortagga khataraha amni ee ka jira Yurub.

Wasiirka Difaaca Denmark, Jeppe Bruus, ayaa sheegay in hubkan cusub uu dalka siinayo awood dheeraad ah oo uu isaga difaaci karo weerarro milatari.

Qorshuhu wuxuu ka kooban yahay gantaallada Joint Strike Missile, oo laga ridi karo diyaaradaha dagaalka ee F-35, iyo nooca Anthem oo dhulka laga rido. Gantaalladan waxaa laga kala helayaa shirkadaha Kongsberg ee Norway iyo Covenant oo Maraykanka laga leeyahay.

Safaaradda Ruushka ee Copenhagen ayaa dhaleecaysay go'aanka, iyadoo ku doodday in tallaabadani sii kordhin karto xiisadda milatari.

Dowladda Denmark weli ma shaacin tirada gantaallada la iibsanayo iyo kharashka guud ee heshiiska.

Isha: "Reuters – Denmark orders long-range missiles" (https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/denmark-order-missiles-covenant-kongsberg-tv2-reports-2026-10-22/)

2. Laba nin oo lagu tuhunsanaa basaasnimo oo la sii daayay

23 Oktoobar 2026

Booliska waqooyiga Jylland ayaa sii daayay laba nin oo ajnabi ah oo lagu soo oogay tuhun la xiriira basaasnimo.

Sida ay boolisku sheegeen, ragga ayaa lagu tuhunsanaa inay sawirro ka qaadeen shirkadda MyDefence oo ku taalla Nørresundby, taas oo ku takhasustay tiknoolajiyadda lagu ogaado laguna farageliyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn. Sawirrada ayaa la sheegay in loo gudbiyay isticmaale ku jira barnaamijka farriimaha ee Telegram.

Boolisku waxay tuhunsan yihiin in falkaasi la xiriiri karo caawinta adeegyada sirdoonka Ruushka. Kiiska waxaa baaraya booliska iyagoo la kaashanaya hay'adda sirdoonka Denmark ee PET.

Inkasta oo labada nin la sii daayay, haddana eedeymaha lagu soo oogay weli way taagan yihiin, baaritaankuna wuu socdaa. Sidaas darteed, sii-dayntoodu macnaheedu ma aha in kiiska la xiray ama eedeymaha lagu caddeeyay maxkamad.

Boolisku waxay shacabka uga digeen inay aqbalaan hawlo sawir-qaadis oo ay dad aan la aqoon uga soo diraan baraha bulshada ama adeegyada farriimaha, gaar ahaan marka la codsado sawirrada goobaha xasaasiga ah.

Isha: "Nordjyllands Politi – War-saxaafadeedka rasmiga ah" (https://politi.dk/nordjyllands-politi/nyhedsliste/pm231026/2026/10/23)

3. Weerar internet oo saameeyay xogta qiyaastii 525,000 qof

23 Oktoobar 2026

Jaamacadda Copenhagen ayaa xaqiijisay in weerar dhanka internetka ah lagu galay mid ka mid ah deegaanadeeda tijaabada ah, taas oo sababtay in xog la xiriirta qiyaastii 525,000 oo qof ay gaaraan dad aan loo oggolayn.

Sida ay jaamacaddu sheegtay, xogta ku jirtay kaydka la weeraray waxaa ka mid ahaa magacyada dadka, lambarrada aqoonsiga gaarka ah ee CPR, lambarrada taleefannada shaqada iyo kuwa gaarka ah, iyo cinwaannada iimaylka.

Jaamacaddu waxay sheegtay in weerarka la ogaaday dabadeedna la xakameeyay, isla markaana aanay jirin wax caddeyn ah oo muujinaya in nidaamyada taageera hawl-maalmeedka jaamacadda la galay ama in shaqadeedu hakad gashay.

Kiiska waxaa loo gudbiyay hay'adda Denmark u qaabilsan ilaalinta xogta, waxaana socda baaritaan lagu ogaanayo baaxadda dhabta ah ee xogta la helay.

Dhacdadan ayaa mar kale muujisay khatarta ay weerarrada internetku ku hayaan hay'adaha waxbarashada iyo xogta gaarka ah ee muwaadiniinta.

Isha: "Jaamacadda Copenhagen – War-saxaafadeedka rasmiga ah" (https://news.ku.dk/all_news/2026/10/university-of-copenhagen-hit-by-cyber-attack/)

4. Dowladda Denmark oo ka digtay khatarta sii kordhaysa ee weerarrada internetka

23 Oktoobar 2026

Wasiirka u qaabilsan amniga bulshada iyo u diyaar-garowga xaaladaha degdegga ah, Lisbeth Bech-Nielsen, ayaa ka digtay in ku tiirsanaanta ballaaran ee adeegyada dijitaalka ahi ay Denmark ka dhigeyso mid u nugul weerarrada internetka.

Digniinta ayaa timid xilli ay jireen dhacdooyin dhowaan saameeyay nidaamyo dijitaal ah, oo ay ku jiraan adeegyo ay maamusho shirkadda IT-ga ee degmooyinka Denmark, Kombit. Adeegyada qaarkood ayaa si ku-meel-gaar ah loo xiray, waxaana ka mid ahaa madasha dijitaalka ah ee xiriirka dugsiyada.

Wasiirku waxay sheegtay in weerarrada internetku ay noqdeen khatar soo noqnoqota, kuwaas oo ay ka dambeeyaan kooxo dambiilayaal ah iyo mararka qaarkood jilayaal dowladeed.

Waxay carrabka ku adkaysay baahida loo qabo in la xoojiyo difaaca nidaamyada muhiimka ah, lana yareeyo khatarta ka dhalan karta ku xirnaanta aan loo baahnayn ee qalabka muhiimka ah internetka.

Isha: "Reuters – Denmark's digital reliance leaves it exposed to cyberattacks" (https://www.reuters.com/technology/denmarks-digital-reliance-leaves-it-exposed-cyberattacks-minister-says-2026-10-23/)

5. Safaf dhaadheer oo ka dhacay garoonka diyaaradaha Copenhagen

23–24 Oktoobar 2026

Rakaabka ka dhoofayay garoonka diyaaradaha Copenhagen ayaa la kulmay sugitaan dheer oo ka dhacay baaritaanka amniga, ka dib markii la hirgeliyay tallaabooyin dheeraad ah oo ku meel gaar ah.

Warbixinnada warbaahinta Denmark ayaa sheegay in waqtiga sugitaanku mararka qaar gaaray 45 daqiiqo ilaa hal saac. Waxaa sidoo kale la soo sheegay in rakaab badan ay saameeyeen dib-u-dhacyadu, qaarna ay ku khasbanaadeen inay dib u qabsadaan duulimaadyadooda.

Maamulka garoonka ayaa sheegay in tallaabooyinka dheeraadka ah ay daba socdeen kormeer ay samaysay hay'adda kormeerka duulista ee Denmark. Sababta gaarka ah ee tallaabooyinkan loo soo rogay si faahfaahsan looma shaacin.

Garoonku wuxuu rakaabka kula taliyay inay yimaadaan ugu yaraan laba saacadood ka hor duulimaadyada gudaha aagga Schengen, iyo saddex saacadood ka hor duulimaadyada ka baxaya aaggaas. Waqtiga sugitaanku wuu isbeddeli karaa, sidaas darteed rakaabka waxaa lagula talinayaa inay hubiyaan xogta cusub ee garoonka iyo shirkaddooda diyaaradeed.

Isha: "The Copenhagen Post – Copenhagen Airport expects queues this weekend" (https://cphpost.dk/2026-10-24/news/round-up/copenhagen-airport-expects-queues-this-weekend/)

6. Dib u dhac ku yimid qorshaha baaritaanka codsadayaasha dhalashada Denmark

23 Oktoobar 2026

Wasaaradda Socdaalka iyo Isdhexgalka Denmark ayaa ku dhawaaqday in dib loo dhigay soo-jeedinta khubarada loo xilsaaray inay daraaseeyaan nidaam lagu baarayo codsadayaasha dhalashada Denmark, si loo qiimeeyo hadallada ama mowqifyada ka dhanka ah dimuqraadiyadda.

Kooxda khubarada ah ayaa markii hore la filayay inay talooyinkooda soo gudbiyaan dhammaadka sannadka, balse hadda waxaa la filayaa inay shaqada soo gabagabeeyaan bartamaha Maarso 2027.

Shaqada kooxdu waxay ku saabsan tahay in la qiimeeyo suurtagalnimada sharci, farsamo iyo mid wax-ku-ool ah ee nidaam noocaas ah.

Muhiim: Tani ma aha ogeysiis sheegaya in sharci cusub durba la ansixiyay. Waa dib u dhac ku yimid talooyin loo diyaarinayo dowladda, waxaana weli la baarayaa qaabka ay arrintani u shaqayn karto.

Arrintan waxay dan gaar ah u leedahay dadka haysta ama qorsheynaya inay codsadaan dhalashada Denmark, maadaama natiijada daraasadda mustaqbalka saamayn ku yeelan karto doodaha ku saabsan shuruudaha dhalashada.

Isha: "Wasaaradda Socdaalka iyo Isdhexgalka Denmark" (https://uim.dk/nyhedsarkiv/2026/oktober/ekspertgruppen-for-screening-af-statsborgerskabsansoegere-bliver-forsinket/)

7. Hoggaamiye xisbi oo laga waayay dacwad sumcad-dil ah

16 Oktoobar 2026

Maxkamad ku taalla Frederiksberg ayaa sii daysay Martin Lidegaard, hoggaamiyaha xisbiga Liberal-ka Bulshada ee Denmark, eedeymihii dacwad sumcad-dil ah oo uu ka gudbiyay Morten Messerschmidt, hoggaamiyaha xisbiga Danish People's Party.

Dacwaddu waxay salka ku haysay hadal uu Lidegaard ka jeediyay dood siyaasadeed sannadkii 2025, kaas oo uu ku dhaliilay mowqifyada xisbiga Danish People's Party ee ku saabsan masaafurinta dadka.

Maxkamaddu waxay go'aamisay in hadalkaasi uu ku jiray xadka xorriyadda hadalka ee doodaha siyaasadeed. Messerschmidt ayaa sheegay inuusan racfaan ka qaadan doonin go'aanka.

Kiiskani wuxuu dib u soo nooleeyay doodda Denmark ka taagan xuduudaha xorriyadda hadalka, dhaleeceynta siyaasadeed iyo ilaalinta sumcadda shakhsiyaadka.

Isha: "The Local Denmark – Social Liberal Party leader acquitted of defamation" (https://www.thelocal.dk/20261016/social-liberal-party-leader-acquitted-of-defamation-against-danish-peoples-party)

8. Nidaamka diiwaangelinta guryaha oo wajahaya codsiyo tiro badan

15 Oktoobar 2026

Maamulka maxkamadaha Denmark ayaa sheegay in nidaamka dijitaalka ah ee diiwaangelinta hantida uu la kulmay tiro aan caadi ahayn oo codsiyo xog-raadis ah.

Waxaa la diiwaangeliyay qiyaastii 17.2 milyan oo codsi muddo maalmo ah, marka loo eego wax ka yar laba milyan oo codsi oo caadi ahaan la diiwaangeliyo toddobaad gudihiis.

Mas'uuliyiintu waxay sheegeen in xogta la raadshay ay ahayd xog dadweyne oo la heli karo iyada oo aan loo baahnayn in lagu galo MitID. Si kastaba ha ahaatee, waxay ka digeen in xogtaas, haddii la isku geeyo, loo adeegsan karo in khiyaanooyinka telefoonka ama iimaylka laga dhigo kuwo lagu kalsoonaan karo.

Maamulka ayaa qaaday tallaabooyin xaddidaya raadinta xogta si loo ilaaliyo xasilloonida nidaamka. Ilaa warbixintan la diyaarinayay, sababta saxda ah ee kororka aan caadiga ahayn si rasmi ah looma shaacin.

Shacabka waxaa lagula taliyay inay ka taxaddaraan dadka telefoon ama iimayl kula soo xiriira iyagoo adeegsanaya xog ay ka heleen ilo dadweyne, ayna waligood bixin ereyada sirta ah ama xogta aqoonsiga ee qarsoodiga ah.

Ilo: "Maxkamadaha Denmark" (https://domstoldk.euwest01.umbraco.io/aktuelt/2026/10/usaedvanlig-hoej-aktivitet-i-tinglysningssystemet/) | "The Copenhagen Post" (https://cphpost.dk/2026-10-15/news/round-up/denmark-restricts-land-registry-searches-after-17-million-queries-in-days/)

9. Saddex beerood oo qaran ayaa lagu kordhiyay dhul dhan 377 hektar

20 Oktoobar 2026

War dhinaca deegaanka ah, hay'adda dabeecadda ee Denmark ayaa iibsatay qiyaastii 377 hektar oo dhul ah, kaas oo lagu dari doono saddex beerood oo qaran oo loo qoondeeyay ilaalinta dabeecadda: Draved, Harrild Hede iyo Mols Bjerge.

Qorshahan ayaa ujeeddadiisu tahay in la ballaariyo deegaanada dabiiciga ah, lana hagaajiyo goobaha ay ku nool yihiin xayawaanka iyo dhirtu. Waxa kale oo la qorsheeyay in la abuuro fursado dheeraad ah oo dadka deegaanka iyo dalxiisayaashu ugu dalxiis tagaan goobahaas.

Dhulka lagu darayo waxaa ka mid ah 177 hektar oo ku dhow Draved, iyo qiyaastii 100 hektar oo midkiiba lagu dari doono Harrild Hede iyo Mols Bjerge.

Isha: "Wasaaradda Deegaanka Denmark – 377 hektar oo dheeraad ah oo dabeecadda loo qoondeeyay" (https://api.via.ritzau.dk/pressemeddelelse/15233954/377-ekstra-hektar-til-mere-vild-natur?lang=da&publisherId=13560422)

Gunaanad

Wararka maalmihii la soo dhaafay waxay muujinayaan in amniga qaranka, difaaca dijitaalka ah iyo ilaalinta xogta gaarka ahi ay ka mid yihiin arrimaha mudnaanta siinaya Denmark. Dhanka kale, siyaasadda dhalashada, xorriyadda hadalka iyo xaaladaha saameeya rakaabka ayaa iyaguna sii ahaanaya arrimo muhiim u ah bulshada.

Radio Hormuud waxay sii wadi doontaa inay bulshada Soomaaliyeed la wadaagto wararka Denmark, iyadoo xoogga la saarayo xog la xaqiijiyay, warbixin dheellitiran iyo dhacdooyinka sida tooska ah u saamayn kara dadka ku nool dalka.

RADIO HORMUUD – Wararka Denmark iyo dunida.

Category